Naw艂o膰 kanadyjska (Solidago canadensis L.) obecnie jest popularna w przydomowych ogr贸dkach jako ro艣lina o walorach ozdobnych. Du偶o cz臋艣ciej mo偶na j膮 jednak spotka膰 na dzikich 艂膮kach. Jakie ma w艂a艣ciwo艣ci?

Naw艂o膰 kanadyjska (Solidago canadensis L.) to wieloletnia ro艣lina, kt贸ra pochodzi z Ameryki P贸艂nocnej. Ro艣lina trafi艂a do Europy, a konkretnie Francji oko艂o 1644 roku. Przez ponad sto lat zbiera艂a zachwyty w arystokratycznych ogrodach oraz ogrodach botanicznych. Dopiero w XIX wieku pojawi艂a si臋 w wiejskich przydomowych ogr贸dkach, z kt贸rych pow臋drowa艂a na dzikie pola i 艂膮ki.

Naw艂o膰 kanadyjska 鈥 charakterystyka

To ro艣lina z rodziny Asteraceae. Charakteryzuje j膮 naga sztywna 艂odyga, kt贸ra dorasta do oko艂o 1,5 m wysoko艣ci. Z ka偶dej strony wyrastaj膮 lancetowate li艣cie, zmniejszaj膮ce si臋 ku g贸rze. Naw艂o膰 kwitnie p贸藕nym latem. Jej kwiaty s膮 drobne, 偶贸艂te, skupione na p臋dach, tworz膮ce efektowny maczugowy kszta艂t. Poszczeg贸lne k臋py rosn膮 bardzo blisko siebie. Ro艣nie ona szybko na du偶ych obszarach, zabieraj膮c miejsce innym bylinom.

Ro艣lina inwazyjna

Naw艂o膰 kanadyjska obecnie okre艣lana jest mianem gatunku inwazyjnego, poniewa偶 rozmna偶a si臋 w bardzo szybkim tempie. Proces ten zachodzi przez nasiona i k艂膮cza, utrudniaj膮c tym samym rozrost innym bylinom w otoczeniu. Nie powinno si臋 tego bagatelizowa膰, poniewa偶 jej inwazyjno艣膰 stanowi powa偶ne zagro偶enie dla 艣rodowiska naturalnego. Do tego stopnia, 偶e Norwegia ustawowo wprowadzi艂a ograniczenia w uprawie i handlu tej ro艣liny.

Wiele os贸b traktuje naw艂o膰 kanadyjsk膮 jako ro艣lin臋 o walorach dekoracyjnych, jednak je偶eli kto艣 chce si臋 jej pozby膰, to bardzo trudno j膮 wypleni膰 z ogr贸dka. Efektywnym sposobem walki mo偶e by膰 dwukrotne koszenie w ci膮gu roku. Jednocze艣nie dobrze jest podsiewa膰 te miejsca mieszank膮 traw i zi贸艂, poniewa偶 mo偶e to znacznie przyspieszy膰 ca艂y proces, ale trzeba si臋 liczy膰 z tym, 偶e wysi艂ki te zajm膮 przynajmniej dwa sezony.

Odmiany naw艂oci

Naw艂o膰 nale偶y do du偶ej rodziny astrowatych. W 艣rodowisku naturalnym mo偶emy odnale藕膰 wiele jej odmian, a niekt贸re z jej gatunk贸w to:

  • p贸藕na;
  • pospolita;
  • alpejska;
  • ogrodowa;
  • kanadyjska.

Uprawa naw艂oci

Ku rado艣ci wszystkich pszczelarzy to bardzo 艂atwa w uprawie ro艣lina. Nie ma szczeg贸lnych wymaga艅 w kontek艣cie rodzaju gleby i nas艂onecznienia stanowiska. Pomimo tego, 偶e cechuje j膮 wysoka tolerancja w tym wzgl臋dzie, to najbardziej lubi pod艂o偶a suche, wapienne i ci臋偶kie z du偶膮 ilo艣ci膮 promieni s艂onecznych. Oczywi艣cie poradzi sobie r贸wnie偶 w lekko zacienionym po艂o偶eniu w piaszczysto-gliniastej glebie, ale tempo jej wzrostu b臋dzie zdecydowanie wolniejsze, a kwiaty mog膮 by膰 mniej okaza艂e.

Kwitnienie

Naw艂o膰 kanadyjska kwitnie od drugiej po艂owy lipca i trwa do ko艅ca wrze艣nia. Kwiaty s膮 drobne, 偶贸艂te i nagromadzone w jednym miejscu, tworz膮c imponuj膮c膮 wiech臋. Obfite, jasno偶贸艂te kwiaty wytwarzaj膮 du偶膮 ilo艣膰 nektaru i py艂ku, kt贸ry 艣ci膮ga wiele gatunk贸w owad贸w, w tym pszczo艂y.

Mi贸d naw艂ociowy

Naw艂o膰 kanadyjska to nie tylko rodzina ozdobna, ale r贸wnie偶 po偶yteczna dla wielu owad贸w, w tym pszcz贸艂. Mi贸d naw艂ociowy cieszy si臋 du偶膮 popularno艣ci膮 nie tylko ze wzgl臋du na wyborny smak, ale r贸wnie偶, a dla niekt贸rych przede wszystkim, w艂a艣ciwo艣ci. Specjali艣ci szczeg贸lnie polecaj膮 go osobom borykaj膮cym si臋 z chorobami uk艂adu pokarmowego i moczowego.

W艂a艣ciwo艣ci lecznicze naw艂oci

Poza okaza艂ym wygl膮dem naw艂o膰 kanadyjska cieszy si臋 licznymi w艂a艣ciwo艣ciami o charakterze leczniczym. Jej dobroczynne w艂a艣ciwo艣ci docenili ju偶 w rdzenni mieszka艅cy Ameryki, kt贸rzy robili lewatywy z korzeni naw艂oci. Przygotowywali specyficzne wyci膮gi, kt贸re za偶ywali jako 艣rodki wzmacniaj膮ce organizm i pobudzaj膮ce umys艂. Obecnie wyr贸偶nia si臋 jeszcze wi臋cej terapeutycznych cech, mi臋dzy innymi:

  • dzia艂a antybakteryjnie;
  • u艣mierza b贸l;
  • dzia艂a przeciwgrzybiczo;
  • odtruwa organizm;
  • dzia艂a moczop臋dnie;
  • dzia艂a przeciwzapalnie.

Za jej prozdrowotne w艂a艣ciwo艣ci odpowiadaj膮 substancje zawarte w zielu i kwiatostanach, takie jak:

  • kwercetyna z rutynozydem;
  • kemperol;
  • surowce flawonoidowo-tr贸jterpenowe.

Aby kwiaty zachowa艂y swoje dobroczynne dzia艂anie, nale偶y je zrywa膰 w s艂oneczny dzie艅 i suszy膰 w temperaturze nie wy偶szej ni偶 40 st. C. Wy偶sza temperatura mo偶e skutkowa膰 utrat膮 w艂a艣ciwo艣ci zdrowotnych.

Naw艂o膰 kanadyjska 鈥 gdzie kupi膰 i jak膮 wybra膰?

Dobroczynne w艂a艣ciwo艣ci naw艂oci kanadyjskiej s膮 zamykane w preparatach pod r贸偶n膮 postaci膮. Poza wcze艣niej wspomnianym miodem, kt贸ry mo偶na wykorzystywa膰 w kuchni, mamy do wyboru kilka alternatyw, np. susz zio艂owy do parzenia i picia lub przemywania sk贸ry, suplementy diety w postaci tabletek i kapsu艂ek, kt贸re wystarczy po艂kn膮膰 w trakcie posi艂ku oraz wyci膮gi w pastylkach do ssania. Podane preparaty i artyku艂y spo偶ywcze s膮 dost臋pne w aptekach, sklepach zielarskich oraz na dzia艂ach ze zdrow膮 偶ywno艣ci膮 w hipermarketach.

Przeciwwskazania

Naw艂o膰 kanadyjska nie odczeka艂a si臋 jeszcze wystarczaj膮cej ilo艣ci bada艅 nad jej dzia艂aniem, 偶eby mo偶na by艂o jednoznacznie stwierdzi膰, komu absolutnie nie zaszkodzi. Z tego wzgl臋du szczeg贸ln膮 ostro偶no艣膰 powinny zachowa膰 kobiety w ci膮偶y i karmi膮ce piersi膮. Nie ma te偶 wystarczaj膮cych informacji na temat dawkowania wyci膮gu z naw艂oci u ma艂ych dzieci, dlatego lepiej powstrzyma膰 si臋 z podawaniem. Ponadto ro艣lina mo偶e wywo艂ywa膰 alergi臋. Je偶eli masz w膮tpliwo艣ci, czy mo偶esz przyjmowa膰 ekstrakt z naw艂oci kanadyjskiej, skonsultuj si臋 z lekarzem lub farmaceut膮.

Jak wida膰, naw艂o膰 kanadyjska to nie tylko pi臋kna, ale r贸wnie偶 po偶yteczna ro艣lina o prozdrowotnych w艂a艣ciwo艣ciach. Je艣li jednak zdecydujesz si臋 na jej upraw臋 w swoim ogrodzie, pami臋taj o inwazyjnym charakterze byliny i sad藕 j膮 w miejscach, gdzie nie utrudni rozwoju innych s膮siad贸w kwiatowej rabaty.

Zobacz tak偶e:
Archiwum: marzec 2022